Alman ve İngiliz Benzin Bidonları Jerrycan (By Kürşat Kaan Kerimoğlu)

[Waldorf]

Alman ve İngiliz Benzin Bidonları Jerrycan

By Kürşat Kaan Kerimoğlu

Merhaba,
Arşivimdeki Eski forumdan güzel bir makale paylaşıyorum. Makalenin yazarı Kürşat Arkadaşımız. Güzelim bilginin yok olup gitmesine gönlüm razı olmadı. Burada paylaşmak istedim

---

Hepimiz Almanların araçları için yakıt bulmakta ne kadar zorlandığını ve sürekli olarak petrol kaynaklarına ulaşmaya çalıştığını biliriz. Peki Almanlar bu yakıtları nasıl taşıyorlar ve birliklere ulaştırıyorlardı? 



Almanların lojistik destek üniteleri (Nachschubdienste) savaş alanındaki birliklere kaynakları ulaştırmak için kamyonları kullanırlardı. Sıvı yakıt taşıyan kamyonların üzerinde beyaz renkte yazılmış ”Feuergefährlich - Rauchen verboten!”(Flammable – No smoking!) yazardı. Bu yazıdan bir resim gördüğümüzde hangi kamyonlarda yakıt olduğunu kolayca çözebiliriz.
Alman ordusu kamyonlarla yakıt taşırken Hava Kuvvetleri [Luftwaffe] tankerlerle yakıt taşımayı tercih ederdi. Bazı durumlarda diğer ülkelerden ele geçirilmiş araçları kullansalar da genelde belirli tipte kamyonları tercih ederlerdi. Bu kamyonlarda 200 litrelik fıçılar veya 20 litrelik ”Wehrmachtskanistern” ya da bizim bildiğimiz adıyla "Jerry Can" kullanırlardı. Benzin en yakın tren istasyonunda tankerlerden doldurulur veya zaten fıçı veya bidonları taşıyan vagonlardan direkt olarak kamyonlara yüklenirdi. 



Bu resimde görülen 50 litrelik fıçılar aslında ”Glysantin Frostschutzmittel” (Glysantin antifreeze solution) donmaya karşı kullanılan Glisantin solüsyonu için yapılmış. Ama savaş esnasında benzin taşımak için de kullanılmış olabilirler.



200 litrelik fıçılar diret olarak kullanılabildiği gibi kullanımı daha kolay olan 20 litrelik ”Wehrmachtskanistern” bidonlarına boşaltılarak da kullanılabiliyordu. 






200 Litrelik Fıçılar: 



200 litrelik fıçılar bakır rengindeydi ve tabanıyla kapaklarına kimin kullandığına göre Wehrmacht, Heer, Kriegsmarine veya Luftwaffe yazıları basılırdı. Genelde içerik aynı olsa da yazı stili ve büyüklüğü farklılık gösterebiliyordu. 






20 Litrelik Wehrmachtskanister: 




Alman benzin bidonları 5 farklı versiyonda üretilirdi. Yukarıdaki resimde görülen Tip 1 iken aşağıdaki resimde görülense tip 3 bidondur. 

[Waldorf]

Tip 1: 1936-1940 yılları arasında üretilmiştir ve yan tarafında X şeklinde oyuklar vardır. Yan tarafında “Kraftstoff 20 L”, “Feuergefährlich“, yapım yılı, fabrika logosu ve/veya fabrika kodu kazılı olurdu. Bu tip bidonlar savaşın sonuna kadar kullanılmıştır.

Tip 2: Bu tip bidonlar çok nadir görülürler. 10 litrelik bidonlardır ve tip 1 bidonları tam ortadan enine kesilmiş halidirler. Üzerinde “Kraftstoff 10 L”, “Feuergefährlich“, yapım yılı, fabrika logosu ve/veya fabrika kodu, üretim numarası yazılı olurdu. Boyu ve genişliği tip 1 ile aynı olsa da derinliği onun yarısı kadardı.

Tip 3: Bu tip bidonlarda X işaretinin ortasında bir kare olurdu. 1937 ile 1945 yılları arasında üretilmiştir. Üzerinde “Kraftstoff 10 L”, “Feuergefährlich“, yapım yılı, fabrika logosu ve/veya fabrika kodu, üretim numarası ve “Wehrmacht“ yazılı olurdu.





Tip 4: Bu tipte yan tarafta hiçbir şey yazılmazken, tutma yerleriyle bidon ağzı arasında tip 3'te olduğu gibi “Kraftstoff 20 L”, “Feuergefährlich“, “Wehrmacht“ ve yapım yılı kazınırdı. 

Tip 5: Bu versiyon sivil versiyonuydu. Üzerinde “Kraftstoff 20 L”, “Feuergefährlich“, yapım yılı, fabrika logosu ve/veya fabrika kodu, üretim numarası yazılı olurdu. Bu versiyon sivil kullanım için üretilmiş ve üretim savaş sonrası da sürmüştür.




Muhtemelen Alman yapımı olmayıp hiçbir tipe uymayan ama üzerinde “Kraftstoff 20 L”, “Feuergefährlich“,  “RA” (karenin içinde ), yapım yılı ve “Wehrmacht“ kazınmış olan bir bidon.




20 litrelik bidonlar sadece benzin için değil su taşımak için de kullanılmıştır. Su taşımak için kullanılanlar üzerinde ”Wasser 20 L”, yapım yılı, fabrika logosu veya kodu, üretim numarası ve "Wehrmacht“ yazılı olurdu. Her zaman bidonun her iki yüzüne de büyük beyaz renkte artı işareti çizilirdi.




Bazı 20 litrelik bidonların üzerinde "W" harfi boyanırdı. Bu W harfi "Wasser" yani su demek değildi. "Winterkraftstoff" anlamına gelen "W" işareti -200 dereceye kadar dayanabilen özel bir dizel yakıtı anlamına gelmekteydi. Bu özel karışımı içeren tüm bidonlara beyaz "W" işareti çizilirdi.



Bazen tank mürettebatları akıl karışıklığı oluşmasını engellemek için kendilerince ekstra işaretler çizerlerdi:




SS birliklerine ait olan bidonlara SS işaretleri kazınırdı.




Bidonların daha rahat taşınabilmesi için "Tragestell M43" çerçeveleri kullanılırdı.




Dikkat çeken bir başka konu da elle boyanan işaretler her iki tarafa çizilse de kabartma yazılar sadece tek tarafta olurdu.


Jerry Can

İngilizler savaş esnasında Almanların kullandığı 20 litrelik bidonları çok kullanışlı bulmuş ve hemen kopyalayarak kullanmaya başlamışlardır. İngilizler tarafından Almanlara verilen "Gerries" takma adı da bu bidonlara eklenmiş ve adı "Gerry Cans" olmuştur. Zamanla adı "Jerry Can" olarak değişmiştir.



İngiliz yapımı olan bidonları tanımak çok kolaydır. İngiliz yapımı bidonlarda "W", Yukarı Ok, "D" harfi, yapım yılı ve fabrika kodu veya logosu yazılı olurdu. W, Ok, D harflerinin anlamı "War Department" yani "Savaş Departmanı" kısaltmasıydı.




İngilizlerden sonra tüm müttefik ülkeleri bu bidonlardan kullanmaya başlamıştır.

[Waldorf]

Diesel mi? Benzin mi?

Almanlar fıçı veya bidonların içeriğini hızlıca ayrıştırmak için bir yönteme ihtiyaç duymaktaydı. Bu amaçla farklı renklere boyamayı düşündüler ama gece karanlığında renkleri ayırt etmek imkansızdı. Çözüm ise oldukça basitti. Bidonların tutma yerleri ile ağızları arasına metal parçası eklediler. Bu levhanın üzerinde eğer içinde benzin varsa içi boş yuvarlak, dizel varsa içi noktalı yuvarlak kabartması yapılıyordu. Yuvarlağın içine benzinin kaç oktan olduğu yazılıyordu. Yine yuvarlakların anlamını unuttuysanız yardımcı olmak için küçük “B” veya “D” harflerinin kabartması yapılıyordu. Bu metal parçasını gece karanlığında da olsa bulmak çok kolaydı ve elinizle içinde ne olduğunu kabartmalara dokunarak anlayabiliyordunuz. Dizel işaretleri siyah (FS 17038), Benzin işaretleriyse kaç oktan olduğuna göre kırmızı (FS 11302) veya yeşil (FS 14066) renkte boyanırlardı. Eğer bidonda hiç bir işaret yoksa bu içinde su olduğunu gösteriyordu. Aşağıda Alman 80 oktan benzin işaretini görebilirsiniz.



Bu işaret dili de İngilizler tarafından aynen kopyalandı tabii. Aşağıda İngiliz bidonu üzerindeki işaretleri görebilirsiniz.




Alman Yakıt Transfer Araçları

Savaş başlamadan önce tüm Alman benzin taşıma araçları üzerine büyük bir şekilde “B” veya “B u. G” (Betriebstoff und Gerät - Yakıt ve Ekipmanlar) boyanırdı. Bu harfler kapıda, arka kapakta veya kasanın kenarlarında yazılı olabilirdi. Savaş başladıktan sonra bu harfler ya küçültüldüler ya da tamamen silindiler. Bu işaretlerin yerine uyarı mesajları yazılmaya başladı.



Bu aracın üzerinde "Rauchen verboten! B u. G." yazıyor. Yani “Sigara İçilmez, Yakıt ve Ekipmanlar”.

[Waldorf]

Eğer bir dioramada bu uyarıları kullanmak isterseniz aşağıdaki resimdeki levhaların çıktısını alarak yapıştırabilirsiniz: