Jump to content
  • Sky
  • Blueberry
  • Slate
  • Blackcurrant
  • Watermelon
  • Strawberry
  • Orange
  • Banana
  • Apple
  • Emerald
  • Chocolate
  • Charcoal
             
Sign in to follow this  
Kürşat Kaan Kerimoğlu

Alman Ordusu Rus Topraklarında [1922-1933]

Recommended Posts

Aslında 1. Dünya Savaşı sonrasında bu iki ülkenin nasıl bu derece yakınlaştığını anlamak için o döneme yakından bakmalıyız. Almanlar Versay anlaşması ile tamamen askeri varlığından vazgeçmek zorunda kalmıştı. Sadece belli sayıda asker eğitebiliyordu, denizaltı, uçak, gemi sahibi olmasına izin yoktu. Tüm kolonileri elinden çıkmıştı. Askeri hiç bir üretim yapamıyordu. Bir çok toprağını kaybetmişti ve tazminat ödemek zorunda kalmıştı. Uluslararası alandaysa hiç bir müttefiki kalmamıştı ve destek alamıyordu.
 
Q6UWoQ.jpg
 Fokker Lipetsk'te hangarların önünde
 
Benzer olarak Sovyetler Birliği de savaş sonrası çok zor durumdaydı. İç savaş halen daha son bulmamıştı. Polonya'ya karşı yaptıkları savaşı kazanamamışlardı. Estonya, Letonya ve Litvanya bağımsızlıklarını ilan etmişti. Baltık Denizi ile tek bağlantıları Leningrad üzerindendi. Askeri olarak çok güçsüz durumdaydı ve komünizmin uluslararası alanda destekçisi de yoktu.
 
Tüm bunların ışığında her iki ülkede büyümek ve güçlenmek için tek çarelerinin işbirliği yapmak olduğunu düşündüler. İlk görüşmeler aslında çok erken başladı. Ağustos 1920 tarihinde Enver Paşa Moskova'yla von Seeckt arasında ara bulucu rolü üstlendi. Almanlar Ruslara o anda savaşta oldukları Polonya hakkında askeri bilgiler verecekti. Ruslarsa ara bulucu olarak Estonya asıllı bir diplomat olan Viktor Kopp'u seçtiler. Viktor Kopp Berlin'de bir ofis açtı ve görevinin Almanya'da bulunan Rus savaş esirlerinin ülkeye dönmesini sağlamak olarak açıklamıştı. Aslında amacı her iki ülke arasında askeri ilişkileri geliştirmekti. Bu çalışmalar esnasında Deruluft ve Deru-metall ortaklıkları kuruldu.
 
Sovyetler Birliği'nde Lenin, Trotsky, Dzerzhinski, Stalin, Frunze bu birlikteliği desteklerken Alman tarafında ise von Seeckt, von Blomberg, Rathenau birlikte çalışmaya pozitif bakıyordu. Von Seeckt bu programın en önemli destekçisiydi. Aslında Sovyetlerin çok güçlenmesini istemese de bu birlikteliğin kendi sanayilerini geliştirmek için gerekli olduğunu düşünüyordu. 
 
Q6U3Kc.jpg
Rapallo Anlaşması, Joseph Wirth, Leonid Krasin, Georgy Chicherin ve Adolf Joffe, 1922
 
İki ülke arasında işbirliği çok çabuk gelişti ve Albay Fischer Alman Ordusu tarafından Rusya ile ilişkilerin başına getirildi. Bu amaçla Savunma Bakanlığı'nda bir kurul oluşturuldu. Nisan 1922'de Rapollo Anlaşması yapıldı ve bu anlaşma çerçevesinde işbirliği şartları belirlendi. Bu işbirliği çerçevesinde Almanların Sovyet topraklarında askeri deneme ve üretim yapması serbest hale geldi. Yine bu anlaşmayla Almanlar ve Ruslar ortak zırhlı ve kimyasal silah üretimi konusunda anlaştılar.
 
Almanlar bu işbirliği çerçevesinde kendileri için bazı hedefler belirlediler:
  • Herhangi bir şekilde başka ülkelere bildirim yapmadan askeri teknolojiler ve teorik ya da uygulamalı savaş taktikleri geliştirmek,
  • Versay Anlaşması ile yasaklanan askeri gelişimi sağlamak,
  • Askeri olarak tecrübe kazanmış, taktiksel olarak bilgili askerler yetiştirmek,
  • Versay Anlaşması ile yasaklanan askeri malzemeleri üretmek,
  • Bu çalışmalarla kazanılan tecrübeleri taktiksel gelişim amaçlı kullanmak.
Almanlar bu hedeflere ulaşmak için Ruslardan bazı isteklerde bulundular:
  • Zırhlı araç, hava aracı ve kimyasal savaş konusunda çalışma yapılabilecek tesislerin sağlanması,
  • Askeri geliştirmeler konusunda serbestlik,
  • Bu çalışmalar çerçevesinde elde edilen tecrübelerin paylaşılması.
Kısaca Almanlar kendi topraklarında yapmaları yasak olan askeri çalışmaları Rus topraklarında gerçekleştirmek istiyorlardı. Bunun karşılığında da Ruslara elde ettikleri bilgi ve tecrübeleri paylaşmayı vaat ediyorlardı. Sovyetler Birliği bu teklifi kabul etmişti.
 
1924 yılında Moskova'da Alman Ordusu Moskova Merkezi açıldı. Mart ayında Ruslar Almanya'yı ziyaret ettiler ve hangi teknolojilerin Rus topraklarına taşınacağını kontrol ettiler. İşbirliği çerçevesinde iki taraf da karlı çıkacaktı. Almanlar Rus topraklarına kendilerine yasaklanmış çalışmaları yaparken, Ruslar da Almanlardan teknoloji bilgisi ve transferi alacaktı. Ama sonuçlar pek de Rusların istediği yönde olmadı.
 
1926 yılında tüm işbirliğine rağmen bir kriz patlak verdi. Almanlar aslında yasak da olsa Sovyetlerden askeri malzeme ihraç ediyorlardı. Fakat Almanlar fark etti ki Ruslar sadece Alman Ordusu'na değil Alman Komünist Partisi'ne de silah ve malzeme vermekteydi. Bunu kabul etmesi mümkün olmayan Alman yönetimi tepki gösterdi. Konu basına yansıdı. 2 Aralık 1926 yılında İngiltere'de bir gazete tüm bu işbirliğini ortaya döken bir yazı yayınladı. Alman Sosyal Demokrat Partisi ile Komünist Cephe arasında kavga patlak verdi. Zamanla bu kavgaların üstü ekonomik problemler baş gösterdikçe kapatıldı.
 
1932/33 yıllarında Almanya ile Rusya arasındaki bu işbirliğinin biteceğine dair işaretler ortaya çıkmaya başlamıştı. Hitler ve Nasyonel Sosyalistler ülke yönetimini ele geçirmeye başladıkça Sovyetlerle yapılacak işbirliğinden de rahatsız olmaya başladılar. Hitler komünizmi Almanların en büyük düşmanı olarak görüyordu. Sonuçta 1933 yılında Sovyetler Birliği Almanlardan kendi topraklarında yer alan tüm tesislerini kapatmasını istedi. Almanlar Ağustos 1933'te Rusya'dan tamamen çekildiler.
 
Q6UeHt.jpg
Tank okulunda eğitim
 

Uzun yıllar süren bu çalışmalar Almanya ekonomisi üzerine büyük yük oluşturmaktaydı. Çünkü Rus topraklarında yapılan tüm araştırmaların masraflarını Almanlar üstlenmişti. Bu nedenle Alman ordusunu "mavi kitap" denen gizli ödenek verildi. Yine iki ülke parasının da uluslararası dolaşıma açık olmaması nedeniyle kendi aralarında anlaşma yaptılar ve 1 ruble:2.16 mark kurunda anlaşma yapıldı. Almanlar tüm bu çalışmalara 100 milyon markın üzerinde harcama yaptılar.

Q6U23s.jpg

Alman kışlası, Kama Tank Okulu
 

Almanlar Rus topraklarında sahte evraklarla dolaştılar ve hizmet verdiler. Alman görevlilerin seyahatlerinin dikkat çekmemesi için turizm desteklendi ve Rusya'da sahte turizm ofisleri açıldı. Çok sayıda Alman Rusya'ya turistik gezi yapmaya teşvik edildi ve gizli görevliler turist maskesi altında Rusya'ya sokuldular. Rusya'da çalışan tüm personelin Almanya'da çalıştıkları birimlerle ilişkileri kesildi ve tüm kayıtları silindi. Eğer bir Alman çalışan Rusya'da ölürse cenazesi "metal makine parçası" adı altında kutulanıp transfer ediliyordu.

Q6Uqcb.jpg

Alman Hangarları, Kama Tank Okulu
 
Bir Alman görevli Rusya'ya gidecekse eğer öncelikle Fransa Paris'ten Letonya Riga'ya giden Nord-Express trenine binerdi. Riga'ya vardığında Daugavpils'e giden bir trene biner, oradan da Letonya-Rusya sınırına geçerdi. Anahtar kelime "Kibarlık" olarak belirlenmişti. Bu görevlilerin seyahatlerinin dikkat çekmemesi için bu hattı kullanmaları için siviller ve turistler de teşvik ediliyordu. Görevi biten Almanlar ya aynı rotayı tersten izler ya da Leningrad'tan gemiye binerek Almanya'ya geçerlerdi.
Q6U80R.jpg
KAMA Tank Okulu
 

1926 yılında Almanlar Kazan'da Kama isimli zırhlı okulunu açtılar. Bu okulda hem teorik hem de pratik eğitim veriliyordu. 1929 yılında alt yapı çalışmaları bitti ve ilk tanklar okula ulaştılar. Bu amaçla 9 tane tank okula verilmişti. Sovyetler de okula ingiliz Carden-Lloyd hafif tanklarında hediye etmişlerdi. Karşılık olarak da Almanlar Ruslara o an için üretimini yapamadıkları askeri malzemelerden verdiler. Okulun en önemli hocalarından bir tanesi Heinz Guderian'dı. Okulda üniforma giymek yasaktı ve sadece sivil giyim serbestti.

Q6UFDN.png

Turist kıyafetli Alman pilotları Lipetsk'e yolculuk ederken
 

Havacılık alanında ise 1921 yılında kurulmayan başlanan altyapı çalışmaları 1924 yılında tamamlanmış ve tesisler Lipetsk'te faaliyete geçmiştir. 1927 yılına kadar pilot eğitimleri sürmüştür. 1928 yılında genç pilotlar eğitime kabul edilmeye başlanmıştır. 1933 yılında havacılık okulu kapatılmıştır. Bu yıla kadar toplam 1200 Alman pilot bu okulda eğitim görmüştür.

Q6Utxe.jpg

Eğitim sırasında hasar almış bir Fokker
 

Almanlar Lipetsk'te havacılık okulunda Fokker D-XIII modellerinden 60 tanesiyle çalışmışlardır. Bu okul Sovyet 4. Hava Bölüğü adı altında faaliyet göstermiştir. Okul kapandığında bu uçaklar Ruslara hediye edilmiştir.

Q6UMbP.jpg
Fokker'ler Rus semalarında eğitim uçuşunda
 

Ruslar ve Almanlar Moskova yakınlarında bir Junkers fabrikası açılmasında anlaşmış ve Fili'de yılda 300 uçak üretecek fabrikanın kurulumuna başlanmıştır. Daha sonra anlaşma bozulmuş ve o ana kadar yapılan çalışmalara Ruslar tarafından el konulmuştur. Fabrika Almanlar tarafından daha sonra dağıtılmıştır.

Q6UbQq.jpg
Üzerinde Rusça işaretler olan bir Fokker uçağı
 

Almanların Rusya'da kimyasal silah araştırmalarının kod adı Tomka'dır. Alman araştırma merkezi Volga kenarında Samara bölgesinde Podonsky'de bulunuyordu. Burayı Almanlar özellikle seçmişlerdi. Bu bölge Almanca konuşulan Almanya kolonilerine yakındı ve bu sayede kolaylıkla tesiste çalışmak için eleman bulunabiliyordu.

Q6U4gY.jpg

Tomka Kimyasal Araştırma Tesisi'nde görevli Alman personel
 
1923 yılının Ağustos ve Eylül ayları arasında Almanların GEFU (Gesellschaft für Förderung gewerblicher Unternehmungen) şirketi Sovyet Bersol şirketiyle bir ortaklık kurdu. Bu ortaklığa ait iki tane merkez kuruldu. Bunlardan bir tanesi Berlin'de bir tanesi ise Moskova'daydı. 1925 yılında GEFU şirketinin adı WIKO (Wirtschaftskontor) olarak değiştirildi.
 
Almanlar ilk başta bu tesiste kimyasal silah çalışmaları yapıyorlardı. 1926 yılının Mayıs ayında ilk kimyasal gaz (diphosgene) hazırdı. Bu gazın denemeleri Luga çevresinde yapıldı. Kısa zaman içerisinde Tomka çerçevesinde çok sayıda gaz denemesi yapıldı.
 
Moskova yakınların açılan askeri okulda subay yetiştirme programı uygulanmıştı ve bu okuldan Keitel, Mannstein ve Model de mezun olmuştu. İlginçtir ki bu okulda eğitim alan çoğu subay daha sonra aynı toprakların işgalinde yer almıştır.

Share this post


Link to post
Share on other sites
On 25.04.2020 at 14:22, Bulut Solmaz yazdı:

Teşekkürler Kürşat. Ellerin dert görmesin. 

Bu makalenide daha önce forumda paylaşmıştın değil mi? Geçen seferki gibi, hem blogda hemde burada olunca oluşan sıkıntıdan tekrar ettin. Baaaak çalışıyormuşuz dersimize... :) Takip ediyoruz ;)

Evet abi :D Forumu boğmamak için yavaş yavaş ekliyorum buraya.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

Sign in to follow this  

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

×